Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπεύτρια - Συμβουλευτική Γονέων
Καλωσήρθατε στην Ιστοσελίδα μου Leaf Leaf

Η παρούσα αρθρογραφία έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ο αναγνώστης οφείλει να διασταυρώνει τις πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν. Τα κείμενα βασίζονται σε υλικό από ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στο μέτρο του δυνατού. Η απόδοση στα ελληνικά, η σύνθεση και επιμέλεια ανήκει στην κάτοχο της ιστοσελίδας. Αναδημοσίευση ή άλλη χρήση τους επιτρέπεται μόνο αν συνοδεύεται από τα πλήρη στοιχεία της κατόχου και τον διαδικτυακό τόπο.


Top

Θέλω πάντα να ευχαριστώ τους άλλους. Μπορώ να το αλλάξω;

Χαρακτηριστικά του ατόμου που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους:

· Προσπαθεί να είναι όπως τον θέλει κάποιος άλλος.

· Φοβάται να «ταράξει τα νερά».

· Του είναι δύσκολο να ξέρει τι θέλει.

· Αποφεύγει να λέει αυτό που σκέφτεται.

· Του είναι πιο εύκολο να συμφωνήσει με τη γνώμη ή αυτό που θέλει ο άλλος.

· Φαντασιώνεται ένα ισχυρό άτομο που θα αναλάβει τη ζωή του και θα την κάνει επιτυχημένη.

· Του είναι δύσκολο να εκφράσει τα συναισθήματά του όταν διαφέρουν από αυτά κάποιου με τον οποίο έχει στενή σχέση.

· Του είναι δύσκολο να πει Όχι.

· Αποφεύγει να θυμώσει.

· Του είναι δύσκολο να αναλάβει πρωτοβουλία.

· Προσπαθεί να είναι καλός παρά να εκφράσει το πώς αισθάνεται πραγματικά.

· Θέλει όλοι να τα πηγαίνουν καλά μεταξύ τους.

Αν αυτές οι δηλώσεις ταιριάζουν σε σας, μπορεί να έχετε ένα μοτίβο συμπεριφοράς που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους. Δεν σημαίνει ότι είστε πάντα έτσι, απλά ότι ένα μέρος σας είναι έτσι. Ίσως προσπαθείτε να είστε ευχάριστοι μόνο με κάποια άτομα ή σε ορισμένες καταστάσεις.

Εάν λοιπόν έχετε ένα τέτοιο μοτίβο, συχνά προσπαθείτε να είστε αυτό που θέλουν οι άλλοι να είστε, να συμφωνείτε μαζί τους, να ταιριάξετε με τους άλλους. Μπορεί να έχετε επίγνωση ότι το κάνετε αυτό αλλά υπάρχει ένα μέρος της ψυχής σας που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους, ώστε να αποφεύγετε αντιδράσεις τις οποίες φοβάστε.

Για παράδειγμα, η Μαρία λέει στο Γιώργο ότι την ενοχλεί που εκείνος δεν της δίνει αρκετή προσοχή. Ο Γιώργος αισθάνεται αμέσως άσχημα και προσπαθεί να καταλάβει πώς θα μπορέσει της δώσει αυτό που θέλει. Δεν εξετάζει καν αν οι απαιτήσεις της είναι εύλογες. Δεν αναρωτιέται ο ίδιος πόση προσοχή της δίνει πραγματικά ή μήπως εκείνη χρειάζεται πολλή προσοχή λόγω των ανασφαλειών της. Η μόνη του σκέψη είναι: «Πώς μπορώ να την ευχαριστήσω;». «Πώς μπορώ να την κάνω να σταματήσει να είναι ενοχλημένη μαζί μου;» Προσπαθεί να θυμάται να της δίνει περισσότερη προσοχή αλλά δεν έχει καταλάβει ποιο είναι το πρόβλημα!

Όταν η Κατερίνα βγαίνει έξω ραντεβού με έναν άντρα, το κύριο μέλημά της είναι πόσο θα του αρέσει. Δεν ρωτάει τον εαυτό της πόσο αρέσει εκείνος σ’ αυτήν. Δεν αφήνεται να περάσει καλά. Εστιάζει στο πως θα τον ευχαριστήσει. Προσπαθεί να καταλάβει ποιες είναι οι προτιμήσεις του και τις οικειοποιείται χωρίς καν να το συνειδητοποιεί. Αν πει κάτι με το οποίο εκείνος φαίνεται να διαφωνεί, αλλάζει αμέσως τη γνώμη της. Αν πάνε σε ένα εστιατόριο ή κινηματογράφο, εκφράζει περίπου την ίδια γνώμη με αυτόν. Εκείνη δεν συνειδητοποιεί απόλυτα ότι προσπαθεί να τον ευχαριστήσει. Απλά συμβαίνει.

Όταν ένας φίλος της κάνει κάτι που την ενοχλεί, θολώνει, παθαίνει σύγχυση ή αλλάζει θέμα. Αυτό την κρατά από το να συνειδητοποιήσει την ενόχληση της. Μερικές φορές καταφέρνει ακόμα και να πείσει τον εαυτό της ότι αισθάνεται μια χαρά για αυτό που έκανε ο φίλος της.

Αυτά είναι παραδείγματα μοτίβου που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους. Όταν αυτό το μοτίβο είναι ενεργοποιημένο, έχουμε δυσκολία να πούμε Όχι ή να θέσουμε όρια. Έχουμε την τάση να αποφεύγουμε τη σύγκρουση. Θέλουμε την έγκριση των άλλων ανθρώπων, και ακόμη πιο σημαντικό, θέλουμε να αποφύγουμε την αποδοκιμασία των άλλων ανθρώπων. Εάν κάποιος μας ζητήσει κάτι, δυσκολευόμαστε να μην το δώσουμε.

Μπορεί να έχουμε δυσκολία να εκφράσουμε τα συναισθήματα, τις επιθυμίες ή τις απόψεις μας. Μπορεί να μην ξέρουμε καν τι θέλουμε ή τι πιστεύουμε, γατί θα μπορούσε να είναι διαφορετικό από κάποιου άλλου τον οποίο θέλουμε να ευχαριστήσουμε. Μπορεί ακόμη να φτάσουμε να σκεφτόμαστε και να αισθανόμαστε ό,τι σκέφτονται και αισθάνονται οι άλλοι άνθρωποι, γιατί οποιαδήποτε διαφορά είναι απειλητική.

Σε ερωτικές σχέσεις

Όταν μέσα μας είναι ενεργοποιημένο το μοτίβο που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους, μπορεί να ελκόμαστε από άτομα εξουσιαστικά, επειδή φαίνεται πάντα να ξέρουν τι είναι καλύτερο και τους αρέσει να είναι αρχηγοί. Αυτοί επίσης μπορεί να προσελκύονται από εμάς επειδή θα τους αφήνουμε πάντα να έχουν το πάνω χέρι. Ωστόσο, αν δημιουργήσεις σχέση με ένα άτομο εξουσιαστικό, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα πράγματα να μην πάνε καλά, εκτός αν και οι δύο σύντροφοι δουλέψουν με τον εαυτό τους. Είναι πιθανό κάποια στιγμή να κουραστείς από το σύντροφό σου που έχει πάντα τον πρώτο λόγο. Μπορεί να δυσανασχετήσεις που έχασες την αυτονομία σου και να αρχίσεις να αποσύρεσαι ή να γίνεις παθητικά-επιθετικός.

Για παράδειγμα, η Φανή συνάντησε έναν άνδρα, το Στέφανο, ο οποίος ήταν ισχυρός, με αυτοπεποίθηση και ηγετικός. Ο Στέφανος ήξερε τι ήθελε και στη Φανή άρεσε να πηγαίνει με τα νερά του γιατί αυτό τον ικανοποιούσε και συνέβαλε στο να την ερωτευτεί. Παντρεύτηκαν και όλα πήγαν καλά για μερικά χρόνια. Στη συνέχεια, η Φανή άρχισε να δυσανασχετεί για το γεγονός ότι εκείνος έπαιρνε όλες τις αποφάσεις στη ζωή τους. Ήθελε να κάνει παιδιά αλλά εκείνος δεν ήταν έτοιμος ακόμη. Προσπάθησε να συμβιβαστεί με τις επιθυμίες του Στέφανου αλλά το θέμα των παιδιών ήταν πολύ σημαντικό γι' αυτήν και τελικά γέμισε πικρία. Στην αρχή δεν το συνειδητοποιούσε καν και ξεκίνησε να αποσύρεται απ’ αυτόν συναισθηματικά. Στη συνέχεια άρχισε να «ξεχνάει» να κάνει πράγματα που άρεσαν σε κείνον. Εκείνος έδειξε να ενοχλείται αλλά εκείνη δεν μπορούσε να του πει ποιο ήταν πραγματικά το πρόβλημα γιατί φοβόταν την αντιπαράθεση. Το ζευγάρωμά τους είχε ξεκινήσει καλά αλλά ναυάγησε επειδή ήταν και οι δύο «κολλημένοι» στα μοτίβα τους.

Επίλυση του μοτίβου

Εάν έχετε ένα μοτίβο που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ενεργείτε πάντα υποχωρητικά. Σημαίνει απλώς ότι ένα μέρος του εαυτού σας είναι υποχωρητικό ή θέλει να ευχαριστεί τους άλλους. Μπορεί να υπάρχουν και άλλα μέρη σας που αισθάνονται και ενεργούν με διαφορετικό τρόπο. Επιπλέον, εκείνο το μέρος σας που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους μπορεί να ενεργοποιείται σε ορισμένες περιστάσεις αλλά όχι σε άλλες. Μπορεί να είστε υποχωρητικοί στην εργασία αλλά όχι στο σπίτι ή να προσπαθείτε να είστε ευχάριστοι με τους άνδρες αλλά όχι με τις γυναίκες. Για παράδειγμα, η Φανή φαίνεται να θέλει να ευχαριστεί τους άλλους σχεδόν παντού ενώ ο Γιώργος το κάνει μόνο με τη σύζυγό του. Στη δουλειά ή με τους φίλους του μπορεί να είναι αρκετά δυναμικός και αυτόνομος.

Ακόμα και όταν το μέρος σας που θέλει να ευχαριστεί τους άλλους είναι ενεργοποιημένο, μπορεί να υπάρχουν και άλλα μέρη σας που αισθάνονται άλλα πράγματα. Για παράδειγμα, ενώ είστε ευχάριστοι στους άλλους, ένα άλλο μέρος σας μπορεί να αισθάνεται ντροπή γι’ αυτό και τελικά αυτό το μέρος να εκφραστεί ανοιχτά.

Για να επιλυθεί αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς χρειάζεται να καλλιεργήσετε την πίστη στον εαυτό σας, τον δυναμισμό και την αποφασιστικότητά σας. Να μάθετε να έχετε επαφή με τις ανάγκες σας, να ζητάτε αυτό που θέλετε, να θέτετε σωστά όρια.

Διαβάστε επίσης: Χρήση του μοντέλου IFS στο μοτίβο «θέλω να ευχαριστώ τους άλλους»

Παναγιώτα Δ. Κυπραίου, Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια (ECP), Συντονίστρια Σχολών Γονέων, Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας, http://www.psychotherapeia.net.gr