Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπεύτρια - Συμβουλευτική Γονέων
Καλωσήρθατε στην Ιστοσελίδα μου Leaf Leaf

Η παρούσα αρθρογραφία έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ο αναγνώστης οφείλει να διασταυρώνει τις πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν. Τα κείμενα βασίζονται σε υλικό από ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στο μέτρο του δυνατού. Η απόδοση στα ελληνικά, η σύνθεση και επιμέλεια ανήκει στην κάτοχο της ιστοσελίδας. Αναδημοσίευση ή άλλη χρήση τους επιτρέπεται μόνο αν συνοδεύεται από τα πλήρη στοιχεία της κατόχου και τον διαδικτυακό τόπο.


Top

Έφηβος και σχολείο

Το σχολείο για τα περισσότερα παιδιά δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα: ανία, φόβο, ανελευθερία, παθητικότητα, αρνητική τυποποίηση και αυτό θα κυκλοφορήσει μετά στην αγορά. Στο σχολείο, τα παιδιά χρειάζονται όχι μόνο βιβλία, αλλά ευκαιρίες για να ολοκληρώσουν δημιουργικά την προσωπικότητά τους.

Βασικός παράγοντας για την προσαρμογή στο σχολικό περιβάλλον, τη μάθηση και την απόδοση του μαθητή, είναι η σχέση του και η συνεργασία του με το δάσκαλο. Ο δάσκαλος δεν χρειάζεται να είναι αυθεντία για να δουλέψει εποικοδομητικά. Δουλεύει εποικοδομητικά, όταν βρίσκεται κοντά στις ανάγκες και τις δυσκολίες ή τα προβλήματα του μαθητή. Υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα στους τρόπους συμπεριφοράς του δασκάλου και την επίδοση του μαθητή. Η αυστηρή συμπεριφορά του δασκάλου συνοδεύεται και από την περιφρόνηση ή υποτίμηση του μαθητή, το οποίο προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη επιθετικότητα του μαθητή.

Το κύριο έργο του σχολείου και του εκπαιδευτικού, δεν είναι μόνο η βοήθεια για την απόκτηση γνώσεων αλλά και η ενίσχυση νοητικών αρετών και ικανοτήτων, όπως η συστηματική και ακριβής σκέψη, η ευέλικτη και χωρίς προκαταλήψεις σκέψη, η ικανότητα αντίστασης στην καταπίεση και η ετοιμότητα για αναθεώρηση αποφάσεων και σκέψεων. Επίσης, έργο του εκπαιδευτικού είναι η ενίσχυση του εποικοδομητικού τρόπου εργασίας, που αναφέρεται στη σύμπνοια, την υπευθυνότητα, την εφευρετικότητα, και την ικανότητα κριτικής καθώς και συναισθηματική σταθερότητα, η ανάπτυξη της αυτοαξίας και της υπευθυνότητας του μαθητή.

Η θετική συναισθηματική συμπεριφορά του δασκάλου είναι πολύ σημαντική για τη μάθηση του μαθητή. Δεν ωφελεί ιδιαίτερα το να προσπαθεί κανείς να αποσπάσει το μαθητή από τις δυσκολίες μάθησης με μεθοδικά τεχνάσματα ή πειθαρχικά μέτρα. Πρέπει να αναζητήσει τις αιτίες των δυσκολιών και να προσπαθήσει να τις εξαλείψει.

Ο έφηβος στο σχολείο στηρίζεται στον εκπαιδευτή, με τη δική του προσωπικότητα και εσωτερική εξέλιξη. Νιώθει την ανάγκη της εξουσίας αλλά από μια ενήλικη φιγούρα που έχει ικανότητα, σταθερότητα στις αρχές, αυτονομία απέναντι στην κοινωνία, στα ιδανικά του και τα εκπαιδευτικά του σχέδια, υπευθυνότητα, δύναμη και αγάπη.

Αν και η τάση για μάθηση είναι έμφυτη, κάθε έφηβος έχει διαφορετική δυνατότητα μάθησης που απαιτεί μια προσωποποιημένη μέθοδο.

Σχέση εφήβου-εκπαιδευτή από την οπτική της ψυχανάλυσης

Η εκπαιδευτική λειτουργία μοιάζει πολύ με την ψυχαναλυτική: και στις δύο παίζει καθοριστικό ρόλο η μεταβίβαση.

Οι δάσκαλοι για τον έφηβο μαθητή γίνονται υποκατάστατο του πατέρα. Γι’ αυτό του φαίνονται τόσο ώριμοι, τόσο ενήλικοι, παρόλο που στην πραγματικότητα μπορεί να είναι νέοι. Μεταφέρει πάνω τους το σεβασμό και τις προσδοκίες που στη μικρή του ηλικία είχε μέσα του για τον παντογνώστη πατέρα του. Σιγά σιγά όμως αρχίζει να τους αντιμετωπίζει όπως τον πατέρα του, με την ίδια αμφιθυμία και αρχίζει να παλεύει μαζί τους.

Το ιδανικό είναι ο εκπαιδευτής να βρίσκεται κοντά στον εκπαιδευόμενο και συγχρόνως μακριά, αποφεύγοντας τα μπλεξίματα, την ταύτιση, την προβολή. Ο εκπαιδευτής ταυτίζεται με τον εκπαιδευόμενο όταν δεν έχει ξεπεράσει τη νοσταλγία για τη μικρή ηλικία, τον εγωκεντρισμό του, το θηλασμό από άλλες φάσεις της ζωής. Σ’ αυτή την περίπτωση, εκπαιδευόμενος και εκπαιδευτής, καθηλώνονται σε μια παιδική κατάσταση και δεν υπάρχει ανάπτυξη.

Όταν ο εκπαιδευτής προβάλλει, προσπαθεί να κατευθύνει τους εκπαιδευόμενούς του προς αυτό που δεν μπόρεσε ο ίδιος να πραγματοποιήσει, περιορίζοντας την ανάπτυξη του εκπαιδευόμενου.

Το κύρος και η αγάπη είναι απαραίτητα στην εκπαίδευση.

Δυστυχώς, συχνά οι εκπαιδευτές περνούν από την επιθετική στάση στην επιτρεπτική, δημιουργώντας σύγχυση και προβλήματα στον εκπαιδευόμενο. Αν ο εκπαιδευτής δεν έχει μια ισορροπημένη προσωπικότητα, τότε ακόμα και οι καλύτερες μέθοδοι δεν έχουν αποτέλεσμα.



Η φοβία του σχολείου

Σύμφωνα με κάποια άποψη, οι αιτίες αυτού του συνδρόμου βρίσκονται στο ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον.

Η απόρριψη του σχολείου είναι ένα σύμπτωμα, πίσω από το οποίο υπάρχει μια προβληματική σχέση με τη μητέρα (μη ικανοποιημένη στοματικότητα) και με τον πατέρα (στην οιδιπόδεια φάση).

Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει η απουσία του πατέρα και η έλλειψή του σαν στήριγμα. Επίσης, στην ανάπτυξη αυτού του συνδρόμου συντελεί η αβέβαιη σεξουαλική ταυτότητα του πατέρα και η ασυνείδητη σύγκρουσή του με τη μητέρα και το μητρικό της ρόλο.

Όλες οι θεραπευτικές προσεγγίσεις στη φοβία του σχολείου, εμπλέκουν την οικογένεια, τη μητέρα, το σχολείο.


Παναγιώτα Δ. Κυπραίου, Ψυχοθεραπεύτρια – Συντονίστρια Σχολών Γονέων, www.psychotherapeia.net.gr