Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπεύτρια - Συμβουλευτική Γονέων
Καλωσήρθατε στην Ιστοσελίδα μου Leaf Leaf

Η παρούσα αρθρογραφία έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ο αναγνώστης οφείλει να διασταυρώνει τις πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν. Τα κείμενα βασίζονται σε υλικό από ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στο μέτρο του δυνατού. Η απόδοση στα ελληνικά, η σύνθεση και επιμέλεια ανήκει στην κάτοχο της ιστοσελίδας Παναγιώτα Δ. Κυπραίου. Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου.


Top

Πως καταλαβαίνουμε αν μια σχέση είναι αμφιθυμική ή τοξική;

Αμφιθυμικές χαρακτηρίζονται οι σχέσεις στις οποίες η επικοινωνία (και γενικά η αλληλεπίδραση) είναι κάποιες φορές υποστηρικτική και θετική και άλλες φορές εχθρική ή αρνητική. Αυτές οι σχέσεις, σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, μπορούν να προκαλέσουν περισσότερο άγχος από ό, τι οι σχέσεις που είναι σταθερά αρνητικές.

Ένας λόγος είναι πως όταν είσαι μ’ αυτούς τους ανθρώπους δεν χαλαρώνεις ποτέ εντελώς αλλά ούτε είσαι και σε πλήρη επαγρύπνιση, οπότε είσαι πιο ευάλωτος όταν υπάρχει σύγκρουση. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με το χρόνιο στρες, όπου το σώμα σου ποτέ δεν ανακάμπτει πλήρως από το στρες που βιώνεις πριν πυροδοτηθείς ξανά από τον επόμενο στρεσογόνο παράγοντα που αντιμετωπίζεις στη ζωή και αυτό σωρευτικά προκαλεί μεγάλη επιβάρυνση.

Έχει αποδειχθεί ότι οι συγκρούσεις και το στρες στις σχέσεις έχουν σαφείς αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική μας υγεία, επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση, συμβάλλουν στις καρδιακές παθήσεις και συσχετίζονται με άλλες παθήσεις. Επίσης, επιβαρύνουν σημαντικά και τη ψυχική μας υγεία, αφού μπορεί να μας συνταράξουν, να μας εξουθενώσουν και να εξασθενίσουν την ικανότητά μας να διαχειριστούμε άλλους στρεσογόνους παράγοντες στη ζωή μας. Είναι απαραίτητο να επανεκτιμούμε τακτικά τις σχέσεις μας, να εντοπίζουμε αυτές που μας επιβαρύνουν και να ελαχιστοποιούμε ή ακόμα και να εξαλείφουμε αυτές τις αρνητικές σχέσεις στη ζωή μας.

Πως μπορείς να αξιολογήσεις τις σχέσεις σου

Καταρχήν, φτιάξε μια λίστα με τις φιλικές σχέσεις που έχεις στη ζωή σου, βάζοντας μέσα όλους όσοι έρχονται στο μυαλό σου όταν σκέφτεσαι τους «φίλους» σου – όλη τη γκάμα, ξεκινώντας από εκείνους που βλέπεις μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και καταλήγοντας σ’ εκείνους που βλέπεις τακτικά. Συμπεριέλαβε επίσης ερωτικές σχέσεις, αν υπάρχουν στη ζωή σου τώρα ή μπορεί να επανέλθουν στη ζωή σου σε κάποια φάση.

Στη συνέχεια, μέσα σ’ αυτή τη λίστα, εντόπισε τα ονόματα των ανθρώπων που γνωρίζεις ότι είναι θετικοί: εκείνοι που σε υποστηρίζουν όταν είσαι στεναχωρημένη/ος και χαίρονται ειλικρινά με τη χαρά σου όταν σου συμβαίνουν καλά πράγματα. Για τους υπόλοιπους, αξιολόγησε ειλικρινά τη σχέση που έχετε για να δεις πραγματικά αν σε οφελεί ή σε βλάπτει.

Μπορείς να αναρωτηθείς:

- Αυτή η σχέση αξίζει την προσπάθεια που απαιτείται από μένα για να τη διατηρήσω;

- Αν με αυτό το άτομο πρωτοσυναντιώμασταν τώρα, θα επέλεγα να το έχω στη ζωή μου; Ή μήπως κρατάω αυτή τη σχέση από συνήθεια;

- Αυτό το άτομο με κάνει να νιώθω καλά για τον εαυτό μου; Μήπως νιώθω άβολα μαζί του;

- Μήπως αυτός/ή ο φίλος/η είναι ανταγωνιστικός/ή μαζί μου, με την κακή έννοια;

- Μου αρέσει αυτό που είμαι όταν βρίσκομαι μαζί του/της; Ή μήπως βγάζουμε το χειρότερο εαυτό μας, ο ένας στον άλλο;

- Πόσο βαθιά μπορώ να εμπιστευθώ αυτό το άτομο; Θα μπορούσα να υπολογίζω σε αυτόν/ήν αν χρειαζόταν; Θα μπορούσα να μοιραστώ μαζί του τα συναισθήματά μου ελεύθερα;

- Έχουμε κοινά ενδιαφέροντα και αξίες; Εάν όχι, μπορώ να επωφεληθώ από τις διαφορές μας;

- Παίρνω από κείνον/η ανάλογα με όσα δίνω;

- Εάν έδινα σ’ αυτή τη σχέση την προσπάθεια που της αξίζει, θα ωφελούσε και θα εμπλούτιζε τη ζωή μου;

Αφού απαντήσεις σε κάποιες από αυτές τις ερωτήσεις, πιθανότατα θα έχεις μια πιο σαφή εικόνα του κατά πόσο η εκάστοτε σχέση είναι θετική ή αρνητική για σένα. Εάν πιστεύεις ότι η σχέση είναι θετική και υποστηρικτική για σένα ή ότι θα μπορούσε να γίνει αφιερώνοντας κατάλληλο χρόνο και ενέργεια, κράτησέ την στη λίστα σου. Διαφορετικά, διέγραψέ την από τη λίστα.

Από δω και πέρα, μπορείς να εστιάσεις περισσότερο στις σχέσεις που έχεις με όσους παρέμειναν στη λίστα σου. Οι υγιείς και υποστηρικτικές σχέσεις αξίζουν το χρόνο και την ενέργεια που επενδύεις σ’ αυτές. Δώσ’ τους την προσοχή που αξίζουν.

Όσον αφορά τα ονόματα που διέγραψες, μπορείς να αποφασίσεις εάν θέλεις να συνεχίσεις, για παράδειγμα, να τους στέλνεις κάρτες στις γιορτές και να διατηρείς μια φιλική επικοινωνία όταν τους βλέπεις τυχαία ή αν θέλεις να διακόψεις εντελώς τη σχέση. Όπως και να ‘χει, μην τους επιτρέπεις να συνεχίσουν να προσθέτουν στρες και αρνητικότητα στη ζωή σου. Κράτησε την ενέργεια σου για τους αληθινούς φίλους σου.

Εάν ορισμένοι απ’ αυτούς είναι μέλη της οικογένειας, συνάδελφοι ή άτομα που δεν είναι εφικτό να αποφύγεις, τότε μπορείς βρεις έναν κατάλληλο τρόπο να τους διαχειρίζεσαι που θα μειώσει το στρες που ενδέχεται να φέρουν στη ζωή σου.

(Το κείμενο είναι βασισμένο σε άρθρο της Elizabeth Scott [2019])

Συγγραφέας άρθρου

Παναγιώτα Δ. Κυπραίου MSc, ECP, MBPsS – Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σχολών Γονέων, Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας http://www.psychotherapeia.net.gr