Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπεύτρια - Συμβουλευτική Γονέων
Καλωσήρθατε στην Ιστοσελίδα μου Leaf Leaf

Η παρούσα αρθρογραφία έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα. Ο αναγνώστης οφείλει να διασταυρώνει τις πληροφορίες για θέματα που τον ενδιαφέρουν. Τα κείμενα βασίζονται σε υλικό από ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στο μέτρο του δυνατού. Η απόδοση στα ελληνικά, η σύνθεση και επιμέλεια ανήκει στην κάτοχο της ιστοσελίδας Παναγιώτα Δ. Κυπραίου. Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου.


Top

Assertiveness: Η θετική & αποφασιστική στάση στην επικοινωνία μας με τους άλλους

Η θετική-αποφασιστική στάση[1] (Assertiveness) είναι μια βασική δεξιότητα επικοινωνίας που σου επιτρέπει να εκφράζεσαι αποτελεσματικά, να διεκδικείς τα δικαιώματά σου και να υπερασπίζεις την άποψή σου, σεβόμενος ταυτόχρονα τα δικαιώματα, τις πεποιθήσεις και τα συναισθήματα των άλλων.

Η επικοινωνία που βασίζεται στη θετική-αποφασιστική στάση (assertive επικοινωνία) είναι επαρκώς άμεση, ανοιχτή και ειλικρινής και διευκρινίζει τις ανάγκες του ενός ατόμου στο άλλο άτομο.

Μερικοί άνθρωποι φαίνεται να έχουν θετική-αποφασιστική στάση εκ φύσεως. Αλλά αν δεν είστε ένας από αυτούς, μπορείτε να μάθετε να έχετε μια στάση πιο θετική & αποφασιστική.

Η θετική-αποφασιστική στάση μπορεί να βοηθήσει να ενισχύσετε την αυτοεκτίμησή σας, να μειώσετε σημαντικά το επίπεδο των διαπροσωπικών συγκρούσεων στη ζωή σας και να κερδίσετε το σεβασμό των άλλων. Κατά συνέπεια θα κάνετε καλύτερη διαχείριση του άγχους, ειδικά εάν έχετε την τάση να αναλαμβάνετε πάρα πολλές ευθύνες επειδή δυσκολεύεστε να λέτε όχι.

Μερικές φορές μπερδεύουμε την επιθετικότητα με τη θετική-αποφασιστική στάση, από την άποψη ότι και οι δύο τύποι συμπεριφοράς ενέχουν την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας και την έκφραση των αναγκών μας. Η βασική διαφορά μεταξύ των δύο στυλ συμπεριφοράς είναι ότι με την θετική & αποφασιστική στάση τα άτομα εκφράζονται με τρόπους που σέβονται το άλλο άτομο. Υποθέτουν τα καλύτερα για τους ανθρώπους, σέβονται τον εαυτό τους, σκέφτονται προς όφελος όλων και προσπαθούν να έρθουν σε συμβιβασμό.

Αντίθετα, τα άτομα που συμπεριφέρονται επιθετικά τείνουν να χρησιμοποιούν τακτικές που είναι ασεβείς, χειριστικές, υποτιμητικές ή κακοποιητικές. Κάνουν αρνητικές υποθέσεις για τα κίνητρα των άλλων και σκέφτονται με όρους αντίποινας ή δεν σκέφτονται καθόλου την άποψη του άλλου ατόμου. Κερδίζουν εις βάρος των άλλων και δημιουργούν περιττές συγκρούσεις.

Από την άλλη πλευρά, τα παθητικά άτομα δεν ξέρουν πώς να επικοινωνούν με ικανοποιητικό τρόπο τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους στους άλλους. Έχουν την τάση να φοβούνται τη σύγκρουση τόσο πολύ ώστε να αφήνουν τις ανάγκες τους ανεκπλήρωτες και να κρατούν μυστικά τα συναισθήματά τους προκειμένου να διατηρηθεί η τάξη. Αφήνουν άλλους να κερδίσουν ενώ οι ίδιοι χάνουν. Το πρόβλημα με αυτό είναι ότι όλοι όσοι εμπλέκονται χάνουν, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό.

Πως να χρησιμοποιήσω τη θετική-αποφασιστική επικοινωνία με κάποιον που θέλω να αλλάξει μια συμπεριφορά του;

Παραμείνετε σε πραγματικές περιγραφές των γεγονότων σχετικά με αυτό που έκανε και σας αναστάτωσε, αντί να χρησιμοποιείτε αρνητικούς χαρακτηρισμούς ή λέξεις που εκφράζουν κριτική.

Το να περιγράφετε τα πραγματικά γεγονότα σχετικά με αυτό που δεν σας αρέσει στη συμπεριφορά κάποιου,  χωρίς να δραματοποιείτε ή να κρίνετε, είναι μια σημαντική αρχή. Το ίδιο χρειάζεται να κάνετε και με την περιγραφή των επιπτώσεων της συμπεριφοράς του. Μην υπερβάλλετε, μη χαρακτηρίζετε και μην κρίνετε. Απλά περιγράψτε τα γεγονότα.

Μιλήστε για τον εαυτό σας παρά για τον άλλο. Ξεκινήστε με το «Εγώ ...» αντί με το «Εσύ ...». Όταν ξεκινάτε μια πρόταση με το «Εσύ ...», ο άλλος την αντιλαμβάνεται περισσότερο ως κρίση ή ως επίθεση και μπαίνει σε άμυνα. Αντίθετα, αν ξεκινήσετε με το «Εγώ ...», η εστίαση είναι περισσότερο στο πώς αισθάνεστε και πώς επηρεάζεστει από τη συμπεριφορά του. Επίσης, δείχνει μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης για τις αντιδράσεις σας και λιγότερη απόδοση φταιξίματος στον άλλο.. Αυτό συμβάλλει στο να ελαχιστοποιηθεί η αμυντική στάση και να δοθεί ένα πρότυπο ανάληψης ευθύνης στο άλλο άτομο και τελικά, στη μετακίνηση και των δύο προς μια θετική αλλαγή.

Ακολουθεί ένα πρότυπο διατύπωσης που περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω στοιχεία:

«Όταν [η συμπεριφορά του] αισθάνομαι [τα συναισθήματά σaς]».

Όταν αυτό το είδος διατύπωσης χρησιμοποιείται με δηλώσεις που αφορούν πραγματικά γεγονότα, παρά με κρίσεις ή χαρακτηρισμούς, παρέχει έναν άμεσο, μη επιθετικό, πιο υπεύθυνο τρόπο να ενημερώνετε τους ανθρώπους για το πώς σας επηρεάζει η συμπεριφορά τους.

Για παράδειγμα, «Όταν φωνάζεις, αισθάνομαι προσβεβλημένη.»

Μια πιο εξελιγμένη παραλλαγή αυτού του είδους διατύπωσης, περιλαμβάνει και τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς του άλλου, πάντα δοσμένα με πραγματικά γεγονότα):

«Όταν [η συμπεριφορά του], τότε [αποτελέσματα της συμπεριφοράς του], και αισθάνομαι [πώς αισθάνεστε].»

Παραδείγματα:

«Όταν αργείς να έρθεις, πρέπει να περιμένω, και νιώθω απογοητευμένη.»

«Όταν δεν μου μιλάς, δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει και νιώθω μόνος».

«Όταν λες στα παιδιά ότι μπορούν να κάνουν κάτι που έχω ήδη απαγορεύσει, χάνω μέρος της εξουσίας μου ως γονέας και αισθάνομαι υπονομευμένος».

Σε μια τέτοια θετική-αποφασιστική επικοινωνία είναι επίσης σημαντικά τα εξής:

  • Βεβαιωθείτε ότι το σώμα σας αντανακλά αυτοπεποίθηση: κρατήστε μια ευθυτενή στάση σώματος, κοιτάξτε τους ανθρώπους στα μάτια και χαλαρώστε.
  • Χρησιμοποιήστε έναν σταθερό, αλλά ευχάριστο τόνο φωνής.
  • Μην υποθέτετε ότι ξέρετε ποιά είναι τα κίνητρα του άλλου ατόμου, ειδικά αν νομίζετε ότι είναι αρνητικά.
  • Όταν είστε σε μια συζήτηση, δώστε προσοχή σ’ αυτά που λέει ο άλλος και κάντε ερωτήσεις αν κάτι δεν καταλαβαίνετε. Είναι σημαντικό να κατανοήσετε και την άποψη του άλλου.
  • Προσπαθήστε να σκεφτείτε προς όφελος όλων: δείτε εάν μπορείτε να βρείτε έναν συμβιβασμό ή έναν τρόπο για να ικανοποιήσετε και οι δύο τις ανάγκες σας.

Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου

Πηγές

https://www.verywellmind.com/reduce-stress-with-increased-assertiveness-3144971

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth/assertive/art-20044644

https://www.verywellmind.com/learn-assertive-communication-in-five-simple-steps-3144969

Συγγραφέας άρθρου

Παναγιώτα Δ. Κυπραίου MSc, ECP, MBPsS - Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σχολών Γονέων, Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας www.psychotherapeia.net.gr

 


[1] Ο όρος «θετική-αποφασιστική στάση» χρησιμοποιείται από την Παναγιώτα Δ. Κυπραίου ως απόδοση του “Assertiveness” στα Ελληνικά. Δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση.